Przejdź do treści

Common Goals – Common Ways

 

Informacja o międzynarodowym projekcie „Common goals – Common ways”

 Wstąpienie Polski w 2004 r. do Unii Europejskiej stworzyło szerokie możliwości nie tylko współpracy i uzyskiwania pomocy w zakresie gospodarczym od bogatszych państw tzw. „starej unii”, lecz umożliwiło również współpracę z  innymi krajami europejskimi na wielu płaszczyznach. Szczególnie ważnymi dla Polski były ostatnie dwa rozszerzenia unijne, w trakcie których do struktur europejskich przystąpiły również inne kraje Europy środkowej i wschodniej, dzielące z Polską podobne doświadczenia historyczne, gospodarcze i społeczne. Dzięki temu, otwarły się nowe możliwości współpracy, opartej na wymianie doświadczeń i przekazywaniu wiedzy na temat sposobu rozwiązywania bieżących problemów społecznych na bazie rozwiązań przyjętych w innych krajach. Przykładem takiej współpracy, polegającej na transferze doświadczenia, dobrych praktyk i innowacji jest węgierski projekt współfinansowany przez Unię Europejską – „Common goals- Common ways”, mający na celu wspieranie procesu udoskonalania jakości i innowacyjności w zakresie kształcenia i szkoleń, jak również funkcjonowania instytucji oraz transfer tzw. „dobrych praktyk”. Węgierskie szkolnictwo od kilku dziesięcioleci zmaga się z szeregiem problemów edukacyjnych, w tym zwłaszcza z trudnościami w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego. Główne trudności węgierskich uczniów i szkół, wykazane przez twórców projektu to: dostosowanie szkoły do pracy ze zróżnicowaną społecznie i kulturowo młodzieżą, trudności edukacyjne uczniów romskich, brak motywacji uczniów do nauki i problemy w nauce uczniów szkół zawodowych, trudności w świadomym planowaniu kariery zawodowej, brak zainteresowania potrzebnym dziś kształceniem zawodowym oraz trudności w nawiązywaniu i  utrzymywaniu przez szkoły zawodowe kontaktu z realnym rynkiem pracy. Walka z tymi problemami, zdaniem twórców projektu, wymaga zastosowania specyficznych narzędzi pedagogicznych i bardziej indywidualnego podejścia. Ma ono na celu wypracowanie na podstawie sprawdzonych w innych krajach działań, własnych skutecznych rozwiązań edukacyjnych. Dla osiągnięcia tego celu, twórcy projektu zaprosili do współpracy przedstawicieli różnych instytucji edukacyjnych z trzech europejskich krajów.

Twórcą projektu “Common goals- Common ways” jest fundacja EduNet Foundation for New Educational Resources z siedzibą w Budapeszcie w osobach Eniko Gonczol i Aniko Kovacs. Projekt finansowany jest przez Unię Europejską w ramach programu Leonardo da Vinci (Transfer of innovation, Multilateral Projects, Leonardo da Vinci Lifelong Learning Programme Education and Culture DG, Common Goals – Common Ways (2012-1-HU1-LEO05-05838), a jego czas trwania przewidziany jest od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2014 r. Partnerami Węgrów w projekcie są przedstawiciele Niemiec (Euro-Training Centre z Monachium), Wielkiej Brytanii (Train’d Up w Menstrie koło Stirling) i  Polski (Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN w Krakowie – Instytut Geografii). W projekcie, ze strony Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie uczestniczą: prof. UP dr hab. Wiktor Osuch, jako kierownik projektu, prof. UP dr hab. Sławomir Kurek, dr Tomasz Rachwał, mgr Agnieszka Świętek i mgr Małgorzata Dąbrowska jako wykonawcy.

Przedmiotem projektu jest adaptacja w węgierskich szkołach programów i  metod zaczerpniętych z doświadczeń innych krajów w ramach współpracy z  partnerami. Pierwszym zaczerpniętym programem jest niemiecki program orientacji zawodowej ProVib, opracowany dla uczniów w wieku 13-15 lat. Wprowadzenie tego programu na Węgrzech ma na celu podniesienie świadomości uczniów w zakresie wyboru ścieżki kariery zawodowej, wzrost motywacji młodych ludzi do nauki, ograniczenie zjawiska porzucania szkoły i wzrost znaczenia kształcenia zawodowego. Drugim programem wykorzystywanym w projekcie jest szkocki program zachęcający młodych ludzi w wieku 15-20 do świadomego planowania kariery zawodowej. Jego adaptacja prawdopodobnie podniesie odpowiedzialność i zaangażowanie młodych ludzi w aktywne kształtowanie swojej kariery. Wzorując się na doświadczeniach bawarskich nauczycieli, prowadzący projekt dokonują transferu metod zindywidualizowanego wsparcia młodych ludzi uczęszczających do szkół zawodowych, mającego na celu zachęcenie ich do dzielenia się problemami szkolnymi, osobistymi i praktycznego szkolenia ich nauczycieli – opiekunów. Sposób budowania współpracy pomiędzy instytucjami edukacyjnymi jest innowacją czerpaną od partnerów ze Szkocji. Polega on na stworzeniu lokalnych sieci współpracy szkół, zakładów pracy, samorządów i partnerów społecznych na rzecz wsparcia rozwoju społeczności lokalnej, wykorzystywania zasobów na optymalnym poziomie i wspierania wysiłków społeczności na rzecz zmniejszenia współczynnika porzucania szkół przez uczniów, bez uzyskania przez nich wykształcenia zawodowego.

Z doświadczeń polskich dla autorów projektu istotnym elementem są doświadczenia w zakresie znajomości problematyki edukacji Romów, którzy stanowią największą mniejszość etniczną na Węgrzech (ok. 3,5% populacji), dotkniętą silnie problemami społecznymi i ekonomicznymi. Podobnie jak w Polsce, kluczem do poprawy sytuacji mniejszości romskiej w przyszłości jest edukacja dzieci. W ramach współpracy z partnerami węgierskimi zapoznano ich z sytuacją społeczną Romów w Małopolsce oraz organizacją szkolnictwa romskiej mniejszości etnicznej w Polsce. Przedstawiono sposoby pracy z dziećmi romskimi w  klasach integracyjnych oraz zadaniami stawianymi specjalnie przygotowanym do tej pracy nauczycielom wspomagającym i asystentom romskim. Partnerzy w  ramach wizyty w Polsce mieli okazję poznać osobiście pracę asystenta romskiego, kierującego jedną ze specjalnie przygotowanych świetlic integracyjnych dla dzieci w Krakowie oraz odbyć wizytę w Muzeum Etnograficznym w Tarnowie, gdzie zapoznani zostali z pozaszkolnymi metodami edukacji i integracji dzieci polskich i romskich. Zespół krakowski przygotował dodatkowo specjalne opracowanie – rodzaj przewodnika dla węgierskich nauczycieli pracujących z dziećmi romskimi. Pomagać on będzie nauczycielom w zrozumieniu odmienności kulturowej romskich dzieci, rozwiązywaniu problemów integracyjnych i  trudności w nauce oraz wskazywać odpowiednie metody pracy z dziećmi romskimi i ich rodzicami. Opracowanie zawiera również narzędzie diagnostyczne do badania relacji w klasach węgiersko-romskich oraz wiele innych cennych wskazówek i informacji dla nauczycieli pracujących w środowisku romskim.

Projekt „Common goals- Common ways” jest obecnie w fazie testowej, w  trakcie której partnerzy węgierscy wprowadzają zaczerpnięte dotychczas doświadczenia w życie w wybranych placówkach oświatowych. Wyniki testowania pokażą, czy transfer innowacji okazał się skuteczny na gruncie węgierskim i czy sprawdzone w innych krajach rozwiązania mogą wpłynąć na jeszcze lepsze efekty kształcenia uczniów i winny być wprowadzane na większą skalę w  węgierskim systemie edukacji.

oprac. Agnieszka Świętek, Wiktor Osuch

 Upowszechnianie rezultatów projektu (Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie):

Informacja o międzynarodowym projekcie „common goals – common ways”

  • Problematyka 29. Międzynarodowej Konferencji Naukowej nt. „Zmiany struktury przestrzennej przemysłu i usług w warunkach kryzysu gospodarczego”  (ed. Z. Zioło i M. Borowiec), Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Instytut Geografii Zakład Przedsiębiorczości i Gospodarki  Przestrzennej, Polskie Towarzystwo Geograficzne, Komisja Geografii Przemysłu, Kraków-Warszawa 2013, s. 119-121, ISBN  978-83-7271-850-4.
  • Informacja o projekcie oraz o sesji partnerów projektu:III Międzynarodowa sesja partnerów projektu Common Goals – Common Ways, Transfer of innovation, Multilateral Projects, Leonardo da Vinci Lifelong Learning Programme Education and Culture, Kraków, 10-12 czerwca 2013 roku. [In:] Działalność naukowo-dydaktyczna Instytutu Geografii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie w 2013 roku (red. S. Kurek, T. Rachwał), Wydawnictwo Naukowe UP w Krakowie 2014.
  • W. Osuch, A. Świętek – Edukacja jako czynnik aktywizacji mniejszości romskiej w Polsce – wstępne wyniki projektu międzynarodowego Common goals – Common ways. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis Folia 126. Studia Geographica VI (pod red. B. Wójtowicz i W. Osucha). Wydawnicto Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego Kraków 2014.
  • Udział i prezentacja wyników na konferencji:
    Międzynarodowa Konferencja Naukowa nt. „Rola przedsiębiorczości w rozwoju społeczno-gospodarczym układów przestrzennych”, 11th International Scientific Conference (The Role of Entrepreneurship in Socio-Economic Development of Spatial Systems), połączona z 7. Ogólnopolskim Zjazdem Nauczycieli Przedsiębiorczości, Kraków, 6-7 października 2014 r.:
    Osuch W., Świętek A., Rachwał T., Kurek S. – Projekt Common goals – common ways jako przykład aktywizacji grupy Romów zagrożonych wykluczeniem społecznym i ekonomicznym
  • Artykuł: Osuch W., Świętek A., Rachwał T., Kurek S. (2015). Projekt Common goals – common ways jako przykład aktywizacji grupy Romów zagrożonych wykluczeniem społecznym i ekonomicznym. Przedsiębiorczość – Edukacja,  11: 415-429.

 

Publikacje anglojęzyczne związane z realizacją projektu:

 

Akcesja Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku umożliwiła jej współpracę międzynarodową na wielu płaszczyznach. Szczególnie ważnymi dla Polski były ostatnie dwa rozszerzenia unijne, w trakcie których do struktur europejskich przystąpiły prócz naszego kraju również inne państwa Europy Środkowo-Wschodniej, dzielące z Polską podobne uwarunkowania historyczne i teraźniejszość społeczno-gospodarczą. Powstały dzięki temu nowe możliwości współpracy, opartej na wymianie doświadczeń i przekazywaniu wiedzy na temat sposobu rozwiązywania bieżących problemów społecznych na bazie rozwiązań przyjętych w innych krajach. Przykładem takiej współpracy, polegającej na transferze doświadczenia, dobrych praktyk i innowacji na rzecz wspierania i udoskonalania kształcenia, jest współfinansowany przez Unię Europejską projekt „Common goals- Common ways”. Węgierski projekt finansowany przez Unię Europejską w ramach programu Leonardo da Vinci (Transfer of innovation, Multilateral Projects, Leonardo da Vinci Lifelong Learning Programme Education and Culture DG, Common Goals – Common Ways (2012-1-HU1-LEO05-05838), trwa od 1 listopada 2012 r, a zakończony zostanie 31 grudnia 2014 r. Partnerami Węgrów w realizacji projektu są przedstawiciele Niemiec (Euro-Training Centre z Monachium), Wielkiej Brytanii (Train’d Up w Menstrie koło Stirling w Szkocji) i Polski (Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie – Instytut Geografii). Ze strony Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie w projekcie uczestniczą: Wiktor Osuch, jako kierownik zespołu polskiego projektu, Sławomir Kurek, Tomasz Rachwał, Agnieszka Świętek jako wykonawcy części merytorycznej.

Twórcy projektu, wychodząc naprzeciw zdiagnozowanym trudnościom edukacyjnym węgierskich uczniów, jako cele projektu przyjęli: dostosowanie szkoły do pracy ze zróżnicowaną społecznie i kulturowo młodzieżą (w szczególności z uczniami romskimi) oraz działania na rzecz kształcenia zawodowego (podnoszenie zainteresowania uczniów szkołami zawodowymi, wzrost motywacji do nauki i wsparcie uczniów szkół zawodowych, świadome planowanie kariery zawodowej przez uczniów, utrzymywanie przez szkoły zawodowe kontaktu z realnym rynkiem pracy).

Dla osiągnięcia założonych celów, partnerzy węgierscy w początkowych fazach projektu byli zapoznawani z przyjmowanymi wobec napotkanych trudności rozwiązaniami w krajach partnerskich. Następnie dokonano analizy różnic w krajowych uwarunkowaniach, które mogłyby zaburzyć prawidłowy transfer „dobrych praktyk” do Węgier. Na tej podstawie, twórcy projektu, wraz z partnerami z poszczególnych krajów dostosowywali plany i tworzyli narzędzia dla właściwej ich adaptacji w warunkach węgierskich.

Obecnie projekt „Common goals – Common ways” jest w końcowej fazie testowania. Poczynione założenia i stworzone narzędzia podlegają od października 2013 roku praktycznej weryfikacji ich przydatności i skuteczności, w wybranych jedenastu placówkach oświatowych, w różnych częściach Węgier. Wśród nich znalazły się cztery szkoły prywatne i siedem szkół samorządowych (dwa lata temu na Węgrzech zdecentralizowano szkoły publiczne, przekazując je w zarząd samorządom lokalnym). Były to zarówno szkoły samodzielne, jak i zespoły szkół.

Niemiecki program orientacji zawodowej ProVib, opracowany dla uczniów w wieku 13-15 lat, mający na celu podniesienie świadomości uczniów w zakresie wyboru ścieżki kariery zawodowej, wzrost motywacji młodych ludzi do nauki, ograniczenie zjawiska porzucania szkoły i wzrost znaczenia kształcenia zawodowego jest adaptowany w szkołach w postaci narzędzia o nazwie „Compass”. Wykorzystano w nim sześć oryginalnych funkcjonalności narzędzia oraz wiele ćwiczeń z pozostałych sekcji. Szkocki program zachęcający młodych ludzi w wieku 15-20 lat do świadomego planowania kariery zawodowej, wzbogacony o doświadczenia bawarskich nauczycieli jest adaptowany w celu podniesienia odpowiedzialności i zaangażowania młodych ludzi w aktywne kształtowanie swojej kariery. Polega on na transferze metod zindywidualizowanego wsparcia młodych ludzi uczęszczających do szkół zawodowych, zachęcania ich do dzielenia się problemami szkolnymi, osobistymi i praktycznego szkolenia ich nauczycieli – opiekunów. Partnerzy ze Szkocji opracowali także podręcznik szkoleniowy w zakresie budowy partnerstwa.

Najtrudniejszym elementem do adaptacji okazał się być transfer metod pracy z uczniami romskimi, przygotowanych przez zespół krakowski. Zła sytuacja społeczna i ekonomiczna Romów, stanowiących największą mniejszość etniczną na Węgrzech (ok. 3,5% populacji), generuje podobnie jak w Polsce, znaczne trudności w edukacji romskich uczniów i jest dużym wyzwaniem dla realizatorów projektu. Zespół krakowski przygotował dla ich wsparcia specjalne opracowanie – rodzaj przewodnika dla węgierskich nauczycieli pracujących z dziećmi romskimi, pomagający nauczycielom zrozumieć odmienność kulturową romskich dzieci, rozwiązywać problemy integracyjne i trudności w nauce oraz wskazujący odpowiednie metody pracy z dziećmi romskimi i ich rodzicami. Opracowanie zawiera również narzędzie diagnostyczne do badania relacji w klasach węgiersko – romskich oraz wiele innych cennych wskazówek i informacji dla nauczycieli pracujących w środowisku romskim. Zaproponowane w przewodniku złożone działania wprowadzane są stopniowo. Zdiagnozowano już potrzeby romskich uczniów w poszczególnych szkołach i stopień przygotowania nauczycieli do pracy w środowisku romskim i klasach integracyjnych węgiersko – romskich. Aktualnie realizowane są wybrane elementy rozbudowanego narzędzia, jakim jest przygotowany przez zespół krakowski przewodnik dla nauczycieli.

28 października 2014 r. wszyscy partnerzy projektu, oraz zainteresowani jego realizacją, spotkali się na międzynarodowej konferencji w Budapeszcie. Przedstawiciele zespołów z poszczególnych krajów partnerskich zaprezentowali instytucje, w których pracują i wskazali zakres prac wykonanych w projekcie (Sabine Loibl, Marta Hampel – Niemcy), Catherine McGlynn (Szkocja), Agnieszka Świętek, Sławomir Kurek (Polska), przedstawiciele Węgier (Katona Nora) przedstawili sposób adaptacji wypracowanych narzędzi dla potrzeb węgierskiego systemu edukacji, a węgierscy nauczyciele uczestniczący w jego fazie testowej, zapoznali zgromadzonych z dotychczasowymi efektami pracy z uczniami z wykorzystaniem narzędzi projektowych w swoich szkołach (Kosik Adam, Molnar Erzsebet, Sarlos Jozsefne, Foldes Petra). W drugiej części konferencji, zebrani pracowali w grupach dyskusyjnych, wymieniając się szczegółowymi doświadczeniami. Wymieniane w toku obrad konferencyjnych doświadczenia i pierwsze wnioski wskazują, że transferowane narzędzia są skuteczne, a ich wykorzystanie przynosi pozytywne efekty edukacyjne w węgierskich szkołach.

Ostateczne wyniki testowania i ewaluacja projektu pokażą, czy transfer innowacji okazał się skuteczny na gruncie węgierskim i czy sprawdzone w innych krajach rozwiązania mogą wpłynąć na jeszcze lepsze efekty kształcenia uczniów i winny być wprowadzane na większą skalę w węgierskim systemie edukacji.

 * * *

 Poland’s accession to the European Union in 2004 opened the door to international collaboration on many platforms. Two most recent enlargements of the UE were of particular importance for Poland with accession of other CEE countries who share history and present socio-economic conditions with Poland. These enlargements provided some new collaboration opportunities, based on exchange of experiences and transferring knowledge on methods applied to solve current social problems by following or applying solutions used in other countries. The project „Common goals – Common ways” is an excellent example of such collaboration, involving a transfer of experience, good practices and innovation in support for and improving education, co-financed by the EU. The Hungarian project financed by the EU under Leonardo da Vinci programme (Transfer of innovation, Multilateral Projects, Leonardo da Vinci Lifelong Learning Programme Education and Culture DG, Common Goals – Common Ways (2012-1-HU1-LEO05-05838), started on 1st November 2012 to close in December 2014. Project partners come from Germany, (Euro-Training Centre in Munich), the UK (Train’d Up in Menstrie near Stirling in Scotland) and Poland (the Pedagogical University of Cracow – Institute of Geography). In the project, the Pedagogical University of Cracow is represented by: Wiktor Osuch – the head of the Polish project team, Sławomir Kurek, Tomasz Rachwał, Agnieszka Świętek delivering the technical part of the project.

In order to respond to identified educational problems of Hungarian students, project creators set the following project goals: adapting schools to work with young people having different social and cultural background (in particular, Roma students) and actions in support for vocational education (increasing students’ interest in vocational schools, stimulating their motivation to study and supporting vocational school students, awareness in planning professional careers by students, bringing vocational schools closer to the reality of the labour market).

To achieve the project goals, the Hungarian project partners at the initial stages of the project were learning about solutions applied to solve difficulties in partner countries. Next, an analysis of differences in domestic conditions, which could disrupt the right transfer of „good practices” to Hungary, followed. On this basis, project creators hand in hand with project partners from partner countries were adjusting plans and developing tools for their right application in Hungarian conditions.

Currently, “Common goals – Common ways” project is at the final testing stage. Since October 2013, project assumptions and tools developed under the project have been tested to verity their applicability and effectiveness in 11 educational centres in different parts of Hungary, including 4 private schools and 7 schools financed by local governments (2 years ago, public schools in Hungary were decentralised and handed over to local governments in administration). The schools are both independent schools and school complexes. ProVib, a German program of vocational orientation prepared for students aged 13 – 15, aimed at rising students’ awareness in choosing their career/vocational path, stimulating their motivation for learning, reducing the phonomon of dropping off school and increasing the importance of vocational education is adopted in schools in the form of „Com-pass” tool. The tool is based on six original functionalities, there are also many exercises from other sections. The Scottish programme encourages young people aged 15 – 20 to plan their vocational career in full awareness and draws from experiences of Bayern teachers. It is adapted to increase young people’s responsibility and engagement in active development and management of their career. It involves a transfer of individualised support methods applied on young people attending vocational schools, encouraging them to share their personal and school problems as well as offers practical training to their teachers – caretakers. In addition, the partners from Scotland developed a training textbook on building partnership.

Transfer of methods applied when working with Roma students, prepared by Krakow team, proved the most difficult element to adapt. In similarity to Poland, a poor economic and social condition of the Romas, who represent the largest ethnic minority in Hungary (approx. 3.5%) generates considerable difficulties in educating Roma students and represents a major challenge to the project team. To support them, the Krakow team prepared a special study to help Hungarian teachers working with Roma children to understand their cultural difference, solve integration difficulties and learning difficulties and indicating the right methods to be used when working with Roma children and their parents. In addition, the study includes a diagnostic tool to analyse relations in Hungarian – Roma classes and many other valuable recommendations and information addressed to teachers working in the Roma environment. Complex activities proposed in the textbook are introduced gradually. Needs of the Roma students have been already diagnosed in schools; it was also established to what degree teachers are prepared to work with Roma students and with integrative Roma – Hungarian classes. At present, some selected elements of the expanded tool (the teacher textbook prepared by Krakow team) are being delivered.

On 28th October 2014, all project partners and interested third parties met at an international conference in Budapest. Representatives of teams from each partner country presented their institutions and specified the scope of works made in the project (Sabine Loibl, Marta Hampel – Germany), Catherine McGlynn (Scotland), Agnieszka Świętek, Sławomir Kurek (Poland), representatives of Hungary (Katona Nora) presented the method for adapting the tools developed under the project to the needs of Hungarian educational system, while Hungarian teachers participating in its testing phase updated the participants about the outcomes of work with students achieved so far with the use of project tools in their schools (Kosik Adam, Molnar Erzsebet, Sarlos Jozsefne, Foldes Petra). During the second part of the conference, its participants worked in discussion groups, exchanging experiences. The experiences exchanged during the conference debate and initial conditions indicate effectiveness of the transferred tools and positive educational outcomes of their application in Hungarian schools.

The final results of testing and project evaluation will show whether the transfer of innovation proved successful in Hungary and whether solutions proven in other countries may have impact on improved learning conditions of students and should be introduced at a larger scale in Hungarian educational system.

 

Agnieszka Świętek, Wiktor Osuch

Aktualności